browser icon
Używasz niezabezpieczonej wersji przeglądarki internetowej . Należy zaktualizować przeglądarkę!
Korzystanie z przestarzałej przeglądarki sprawia, że komputer nie jest zabezpieczony. Proszę zaktualizować przeglądarkę lub zainstaluj nowszą przeglądarkę.

Muzeum Krajny

Krajna

Krajna

Przyszedł w końcu czas na długo oczekiwane spotkanie z Joanną, z Nakła nad Notecią (niem. Nakel an der Netze). Dotychczas była to znajomość wyłącznie internetowa, ale już przyniosła (nam) wyraźne korzyści – otwarła nam oczy na interesujący region Polski: Krajnę.
Z Asią spotkaliśmy się w Jej rodzinnym mieście, przed Muzeum Ziemi Krajeńskiej. Pracuje tam jej kuzyn Krzysztof, który zadał sobie trud i oprowadził nas po tymże.
do albumu zdjęć

Muzeum Krajny


A co to było za oprowadzanie!
Erynii przypomniało pana Magistra w najlepszej formie. Wracając do miasta: założone ono było przez Pomorzan, przypuszczalnie już w IXw., a w wieku XI było znaczącym już w regionie grodem. Wtedy to, z niemałym trudem, zostało zdobyte przez Polan, ale do końca nie wiadomo kto i ile razy je zdobywał – historia jest tyleż bogata co nieudokumentowana. Geograficznie należące do Pomorza, które kończyło się nad Notecią, historycznie zaś bardziej do Wielkopolski, w końcu było na granicy a Wielkopolska była (chyba) wyższa kulturowo. Nazwa Krajna wywodzi się zresztą z faktu bycia „na kraju” (wrogich) regionów: Polski i Marchii Brandenburskiej od zachodu oraz Prus od północnego wschodu. Od średniowiecza też wiele się zmieniało. Była tu Polska, która stworzyła tu starostwo nakielskie. Były i zabory, które to starostwo likwidowało, chcących osłabić miasto ze sporym odsetkiem Polaków, co im się nawet udało. Władza lokalna przeszła wtedy do Wyrzyska.
Zabytków też zostało niewiele, a jak już to raczej z późniejszych wieków. Istniejący tu według dokumentów zamek Polan „pilnujący” grodu Pomorzan został przez ostatniego właściciela rozebrany, a teren splantowany tak, że nawet nie można się domyśleć dawnej lokalizacji murów na wzgórzu zamkowym. Miasto odżyło na przełomie XIX i XX wieku, gdy zbudowano Kanał Bydgoski. Pojawiły się (obecnie zabytkowe) spichrze zbożowe (i nie tylko). O bogactwie gospodarczym i kulturowym miasta przed II wojną światową może świadczyć 40 restauracji i hoteli, park z kortami tenisowymi i strzelnicą, trzy dworce kolejowe (pasażerski, towarowy oraz kolejki wąskotorowej).
Jak w większości polskich miast znacząca większość przemysłu znajdowała się w rękach zasymilowanych rodzin żydowskich. Ciekawostką Nakła nad Notecią był Oskar Robinson, który we własnej rzeźni peklował i puszkował wieprzowinę (cokolwiek niekoszerną) oraz boczek (równie niekoszerny) i eksportował puszki do USA jako „Polish Ham” – no w końcu nie jadł więc koszernością przejmować się nie musiał. Pan Oskar wojny nie dożył, padł był trupem przy stole do ruletki kasyna w mieście południowej Francji (prywatnie podejrzewamy, że chodzi o Niceę). Doszukaliśmy się również informacji, że ostatnim miejscem pobytu Robinsona był Wiedeń – w sumie też piękne miasto. Małżonka wraz z potomstwem zdołała uciec na zachód jeszcze w 39′. Inni Żydzi tyle szczęścia nie mieli. Niemcy bardzo sprawie rozwiązali tu „kwestię żydowską”. Nie oszczędzono nawet kirkutu (myślimy, że nie tylko Niemcy się tu wykazali!). W efekcie z zabytków pożydowskich zachowało się parę macew – głównie pod postacią kostki brukowej, której spora część, poza muzeum, znajduje się na posesjach prywatnych. Właściciele „tego bruku” nie bardzo chcą się z nim rozstać. Trochę ich nawet rozumiemy – ceny materiałów budowlanych ostatnio bardzo podskoczyły…
Z ciekawostek ekspozycyjnych zauroczyły nas drewniane pralki na korbkę firmy Miele i KaDe, a także metalowe wanny, w których można było brać kąpiel siedząc, kołysząc się, a nawet brać prysznic, o ile do obudowy podpięło się wąż z wodą. Takich cudeniek jeszcze nie widzieliśmy. A wszystko to lokalne zasoby, niektóre dostarczone przez rodzinę Joanny i Krzysztofa.
Jeszcze raz udowodniło nam to starą prawdę, że nawet małe i na pierwszy rzut oka niczym nie wyróżniające się miasteczko nabiera blasku gdy spotka się ludzi z pasją.
przystań nad Notecią

Przystań nad Notecią


Oprócz Muzeum mieliśmy okazję obejrzeć Przystań Powiat Nakielski – wyśmienicie zaprojektowany, wybudowany i działający obiekt użytku publicznego, gdzie mogą znaleźć dla siebie miejsce i turyści, i mieszkańcy, i uczniowie szkoły żeglugi śródlądowej – jednej z niewielu, które jeszcze w Polsce zostały.
poprzedni
następny

3 odpowiedzi na Muzeum Krajny

  1. Tadeusz Krzyzanowski

    Ewa i Witek,
    Wy zawsze macie ciekawe opowiesci, dzisiaj poslodzone dodatkowo spotkaniem z Asia i jej kuzynem.
    Bardzo mnie poruszaja, nie tylko u Was, ale wszedzie slady, czesto juz ginace, obecnosci i zycia Zydow polskich. Jestem dosc gleboko w lekturze na ten temat, na ile mi tylko mozliwosci pozwalaja. W czasie pobytu w usa mialem mozliwosc poznac, zobaczyc, poczuc, zachwycic sie tradycja, kultura, kuchnia, codziennoscia tutejszych Zydow. Jajka na bekonie na sniadania tez bywaly, nie wszyscy przestrzegaja koszernych potraw.
    Dzeki za wasza cierpliwosc dzielenia sie wrazeniami.
    Tadeusz Krzyzanowski d. Nowy.

    • W.

      Cieszymy się zawsze gdy możemy sprawić komuś przyjemność.
      A jeżeli interesujesz się kwestiami żydowskimi to może zaciekawi Cię macewa, która przemówiła do mnie w Józefowie:
      https://www.eryniawtrasie.eu/17051
      Może pokażesz ją znajomym z USA?

    • Erynia

      Społeczność żydowska współtworzyła ten kraj od wieków i brała udział w jego historii czy to niektórym podoba czy nie. Nie moglibyśmy o nich nie wspomnieć.
      Polecamy się na przyszłość!

Skomentuj Tadeusz Krzyzanowski Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.